Verkoopt u een woning in Vlaanderen, dan zijn het bodemattest en het overstromingsrapport onmisbaar. Het bodemattest toont wat er over de bodemkwaliteit en eventuele risico’s bekend is. Het overstromingsrapport met P- en G-score geeft de overstromingsgevoeligheid van perceel en gebouw weer en moet in publiciteit en documenten vermeld worden. In deze gids leest u precies wanneer welke verplichting geldt, hoe u de documenten aanvraagt, welke termijnen spelen en hoe u valkuilen vermijdt. Zoekt u als verkoper houvast bij attesten en rapporten? Bekijk Woning verkopen met volledige documentbegeleiding.
Wat is een bodemattest en wat staat erin?
Een bodemattest is een officieel document van OVAM dat weergeeft welke relevante bodemgegevens over een perceel gekend zijn. Het attest vermeldt of het perceel in het grondeninformatieregister (GIR) is opgenomen, of het om een risicogrond gaat en of er aanwijzingen of vaststellingen van bodemverontreiniging zijn. Het is verplicht bij elke overdracht van grond of een zakelijk recht in Vlaanderen en geldt ook bij de verkoop van een appartement, omdat dit onroerend goed deel uitmaakt van een kadastraal perceel. Het bodemattest is een momentopname: wijzigt de situatie of zijn er nieuwe gegevens, dan kan een recent attest andere informatie bevatten. Meer context over wettelijke attesten en documentcontrole vindt u in Verplichte attesten bij vastgoedtransacties (o.a. bodemattest en overstromingsrapport).
Voorwaarden en uitzonderingen: wanneer is het bodemattest verplicht?
In Vlaanderen is een bodemattest verplicht bij elke overdracht van grond of een zakelijk recht dat grond omvat. Dat geldt voor verkoop, ruil, erfpacht, opstal en vestiging of overdracht van vruchtgebruik. Ook bij de verkoop van een appartement moet de verkoper een bodemattest voorleggen voor het perceel waarop het gebouw staat. De verplichting rust op de verkoper, maar de koper doet er goed aan het attest zelf te controleren op inhoud en datum.
Het grondeninformatieregister (GIR) is de centrale databank waarin OVAM percelen met relevante bodemgegevens bijhoudt. Staat een perceel in het GIR, dan kan er sprake zijn van een historisch of actueel bodemonderzoek, een saneringsdossier of een juridische last. Voor percelen die niet in het GIR staan, meldt het attest doorgaans dat er geen relevante gegevens bekend zijn.
Een belangrijk onderscheid is dat tussen risicogrond en niet-risicogrond. Risicogronden zijn percelen waar nu of in het verleden bodembedreigende activiteiten plaatsvonden of plaatsvinden. Bij overdracht van een risicogrond kan een oriënterend bodemonderzoek verplicht zijn, vaak vóór de overdracht. Dat onderzoek brengt de bodemkwaliteit in kaart en bepaalt of vervolgonderzoek of sanering nodig is. Bij niet-risicogrond volstaat doorgaans het bodemattest zonder bijkomende onderzoeken, tenzij het attest of de historiek aanleiding geeft tot extra stappen.
Er zijn beperkte uitzonderingen. Bij erfenis, legaat of schenking is in de regel geen bodemattest vereist, omdat er geen verkoop of klassieke overdracht onder bezwarende titel plaatsvindt. Twijfelt u of uw dossier binnen een uitzondering valt, neem dan tijdig contact op met uw notaris of gemeente, want onduidelijkheid kan de akte of de timing in gevaar brengen.
Overstromingsrapport en watertoets: verplichtingen in publiciteit en akte
Naast het bodemattest moet u de overstromingsgevoeligheid van het perceel en het gebouw communiceren. Het overstromingsrapport vermeldt de P-score (perceel) en G-score (gebouw) en of het goed in een afgebakend overstromingsgebied, oeverzone, signaalgebied of risicozone ligt. Deze informatie moet in alle publiciteit, in de onderhandse verkoopdocumenten en in de notariële akte worden opgenomen. Doet u dat niet, dan kan dit leiden tot discussies, aansprakelijkheid of vertraging bij de verkoop. Voor de juridische kapstok rond milieu- en informeerplichten bij verkoop, raadpleeg Wetgeving en verplichtingen bij verkoop van vastgoed in België.
In de praktijk betekent dit dat elke online of offline advertentie de P- en G-score duidelijk vermeldt, samen met eventuele aanduidingen van overstromingsgebieden. Vastgoedmakelaars gebruiken hiervoor de officiële iconen en formuleringen. De notaris neemt dezelfde gegevens op in de compromis en de authentieke akte. Controleer altijd de recentste versie van het overstromingsrapport voor u publiciteit maakt of documenten ondertekent, zodat de informatie volledig en correct is.
P-score en G-score uitgelegd
De P-score geeft de overstromingsgevoeligheid van het perceel weer, de G-score die van het gebouw. Beide werken met klassen van A tot en met D:
- A: geen of zeer beperkte overstromingskans
- B: beperkte overstromingskans
- C: middelgrote overstromingskans
- D: hoge overstromingskans of recente overstromingen
De P-score gaat over het kadastraal perceel en kijkt naar modelberekeningen en historische overstromingen. De G-score beoordeelt de feitelijke situatie van het gebouw, rekening houdend met onder andere ligging, hoogte en beschermende infrastructuur. Een perceel kan bijvoorbeeld P-score C hebben, terwijl het gebouw dankzij ophoging of constructieve maatregelen een gunstigere G-score krijgt. De vermelding in publiciteit volgt de officiële rapportage en iconenset. Het overstromingsrapport is normaal gezien één jaar geldig; vraag een nieuwe versie op zodra u publiciteit opstart of de verkoopdocumenten voorbereidt.
Niet akkoord met de score?
Meent u dat de P- of G-score niet strookt met de werkelijke situatie, dan kunt u bezwaar indienen volgens de procedure van de bevoegde overheid. Vaak vergt dit onderbouwing door een deskundige met plannen, hoogtemetingen of hydrologische argumenten. Bij een geslaagd bezwaar kan de score worden aangepast en kunt u met het bijgewerkte rapport verder communiceren.
Geldigheid en termijnen
Hoe lang is een bodemattest geldig?
Een bodemattest is een momentopname: het verliest niet automatisch na een vaste termijn zijn geldigheid, maar u mag een oud attest niet hergebruiken bij een nieuwe overdracht. Voor elke verkoop of nieuwe onderhandse overeenkomst vraagt u dus een recent attest op. Attesten afgeleverd na 1 juni 2008 volgen de huidige regelgeving en terminologie. Wijzigt de perceelindeling of komen er nieuwe milieutechnische gegevens bij, dan kan een nieuw attest andere inhoud hebben.
Aflevertermijnen voor het bodemattest
OVAM levert voor percelen zonder dossier doorgaans binnen 14 dagen na uw aanvraag. Staat het perceel in het GIR of is er een lopend dossier, reken dan op maximaal 60 dagen na ontvangst. Dien uw aanvraag vroeg in, zeker wanneer u publiciteit of een compromis plant, zodat de termijnen geen impact hebben op uw verkoopplanning. U vindt en beheert attesten via het Vastgoedinformatieplatform.
Raadplegen van oudere attesten
Attesten die tot en met 31.12.2025 zijn aangevraagd, kunt u nog via de bestaande OVAM-kanalen raadplegen. Vanaf 2026 gebeurt de raadpleging en aanvraag centraal via het Vastgoedinformatieplatform. Controleer bij twijfel de beschikbaarheid van oudere documenten tijdig, zodat u geen vertraging oploopt bij publiciteit of ondertekening.
Aanvraag en kosten
Hoe vraagt u het bodemattest en overstromingsrapport aan?
Het bodemattest vraagt u digitaal aan via het Vastgoedinformatieplatform. U heeft de kadastrale gegevens en perceelgrenzen nodig en geeft aan of het een volledig perceel of een deelperceel betreft. Het overstromingsrapport en de P- en G-score kunt u opvragen via het bevoegde overheidsportaal voor watertoetsinformatie. Voeg bij uw publiciteit en documenten altijd de meest recente versies toe en archiveer ze bij uw verkoopdossier.
Kostprijs en retributies
Voor het bodemattest rekent de overheid retributies aan. Het tarief kan verschillen naargelang u een volledig perceel of een deelperceel opvraagt, en of er bijkomende dossieropzoekingen nodig zijn. Het overstromingsrapport opvragen via het officiële portaal is niet gekoppeld aan dezelfde retributiestructuur. Hou ook rekening met eventuele kosten voor een oriënterend bodemonderzoek op risicogronden of voor deskundig advies wanneer u bezwaar indient tegen een P- of G-score.
Verschil tussen bodemattest en overstromingsrapport
| Onderdeel | Bodemattest | Overstromingsrapport |
|---|---|---|
| Doel | Inzicht in bekende bodemkwaliteit en GIR-status | Inzicht in overstromingsgevoeligheid perceel en gebouw |
| Bevoegde instantie | OVAM | Vlaamse overheid – watertoetsinformatie |
| Inhoud | GIR-opname, risicogrond, aanwijzingen of vaststellingen van verontreiniging | P-score en G-score, eventuele ligging in overstromings- of oeverzones |
| Wanneer verplicht | Bij elke overdracht van grond of zakelijk recht in Vlaanderen | Verplichte vermelding in publiciteit, onderhandse stukken en akte |
| Praktische impact | Kan aanleiding geven tot onderzoek of saneringsverplichting op risicogrond | Bepaalt informatieplicht en kan invloed hebben op verzekeringen en ontwerp |
Praktische checklist voor verkopers
Behoefte aan een stap-voor-stap overzicht? Volg het Stappenplan woning verkopen: documenten en attesten.
- Controleer vroeg of uw perceel in het GIR staat en of het een risicogrond is.
- Vraag tijdig het bodemattest aan via het Vastgoedinformatieplatform.
- Download het meest recente overstromingsrapport met P- en G-score.
- Neem P- en G-score en eventuele overstromingszones op in alle publiciteit.
- Laat bij risicogrond tijdig een oriënterend bodemonderzoek uitvoeren indien vereist.
- Stem timing van publiciteit, compromis en akte af op de aflevertermijnen.
- Controleer bijkomende attesten: EPC, asbestattest, elektrische keuring, stedenbouwkundige info, PID, kadastrale gegevens.
- Bewaar alle attesten en rapporten in uw verkoopdossier en deel ze met uw notaris.
Veelgestelde vragen
Is een bodemattest verplicht bij de verkoop van een huis?
Ja. In Vlaanderen is een bodemattest verplicht bij elke overdracht van grond of een zakelijk recht, ook bij de verkoop van een appartement. Bij risicogronden kan bovendien een oriënterend bodemonderzoek nodig zijn. Bij erfenis, legaat of schenking geldt doorgaans geen attestplicht.
Welke attesten zijn verplicht bij verkoop van een huis?
Afhankelijk van de woning en situatie: bodemattest, overstromingsrapport met P- en G-score, EPC, asbestattest voor gebouwen met bouwjaar 2000 of ouder, elektrische keuring, stedenbouwkundige inlichtingen, postinterventiedossier en kadastrale gegevens. Uw notaris adviseert welke documenten exact vereist zijn.
Wat is de informatieplicht bij verkoop in Vlaanderen?
U moet kopers correct en volledig informeren over kenmerken en juridische beperkingen. Verplicht te vermelden zijn onder meer de P- en G-score en eventuele overstromingszones in publiciteit en documenten, stedenbouwkundige info, EPC-label en relevante lasten of rechten die op het goed rusten.
Is een asbestattest verplicht bij de verkoop van een woning?
Ja, voor gebouwen met bouwjaar 2000 of ouder is een asbestattest verplicht. Het wordt opgemaakt door een gecertificeerd asbestdeskundige en moet beschikbaar zijn bij publiciteit en bij de ondertekening van de onderhandse verkoopovereenkomst.
Vragen over uw specifieke dossier? Uw notaris, gemeente en OVAM kunnen u verder helpen met de juiste procedures en termijnen.